This page is part of the Dutch version of the PanCare PLAIN summaries about late effects and recommendations for long-term follow-up care for survivors of childhood, adolescent, and young adult cancer. Click here, to visit the English PLAIN summaries.
PLAIN version 2: July 2025

Deze informatie is gebaseerd op de samenvatting van de IGHG guideline about Coronary artery disease [1].

Vernauwde kransslagaders

Het hart is een spier die zuurstof nodig heeft om het bloed door het lichaam te pompen. Het bloed stroomt door de bloedvaten en brengt zuurstof en voedingsstoffen naar de spieren en organen. Het hart krijgt zelf zuurstof via de kransslagaders.

Wanneer een of meer kransslagaders vernauwd zijn, komt er onvoldoende zuurstof in bepaalde delen van het hart.

Vernauwde kransslagaders kunnen angina pectoris (pijn op de borst) geven. Dit is meestal niet levensbedreigend, maar kan ook wijzen op een hartaanval. Bij een hartaanval raakt de hartspier beschadigd doordat een kransslagader gedeeltelijk of helemaal dicht zit. Een hartaanval bij jonge mensen komt zeer zelden voor. Je kunt een aantal dingen doen om de kans op een hartaanval te verkleinen, zoals gezond leven.

Heb ik een verhoogde kans op vernauwde kransslagaders?

Iedereen, ook mensen die nooit kanker hebben gehad, kan vernauwde kransslagaders krijgen. Maar sommige kankerbehandelingen kunnen de kans vergroten.

De volgende behandeling kan de kans op vernauwde kransslagaders vergroten:

• Bestraling op de borstkas waarbij het hart in het bestralingsgebied ligt

Je kunt in de samenvatting van je behandeling zien of je deze bestraling hebt gehad. Als je geen samenvatting hebt, kun je contact opnemen met de LATER-poli of het ziekenhuis waar je behandeld bent.

Vernauwde kransslagaders hoeven niet altijd door de behandeling te komen. Er kunnen andere oorzaken zijn, zoals hoge bloeddruk, overgewicht en obesitas, verstoorde suikerstofwisseling en suikerziekte, dyslipidemie, roken en ouder worden. Je hebt ook meer kans op vernauwde kransslagaders wanneer kransslagadervernauwing, angina pectoris en hartaanvallen vaak in je familie voorkomen.

Wat zijn klachten en signalen die wijzen op angina pectoris of een hartaanval?

Het nauwer worden van de kransslagaders gaat langzaam en geeft meestal geen klachten. Maar wanneer een kransslagader (bijna) helemaal geblokkeerd wordt, kun je angina pectoris (pijn op de borst) of een hartaanval krijgen.

Bepaalde klachten en signalen kunnen wijzen op angina pectoris of een hartaanval. Ook al heb je deze klachten en signalen op dit moment niet, toch is het is belangrijk dat je ze (her)kent voor het geval je ze ooit krijgt.

De volgende klachten en signalen kunnen wijzen op angina pectoris:

• Pijn op de borst (tijdens inspanning)
• Kortademigheid
• Ernstige vermoeiheid

De volgende klachten en signalen kunnen wijzen op een hartaanval:

• Erge pijn en/of druk op de borst
• Pijn in de schouders, nek en/of linkerarm
• Pijn in de kaak, nek en bovenrug
• Duizeligheid of een licht gevoel in het hoofd
• Zweten
• Kortademigheid
• Misselijkheid of overgeven
• Zeer angstig zijn
• Hoesten en piepen

De klachten en signalen van een hartaanval kunnen per persoon verschillen. Soms zijn de klachten en signalen er plotseling (vooral bij mannen), maar ze kunnen ook langzaam ontstaan en milder zijn (vooral bij vrouwen of ouderen).

Als je een van deze klachten of signalen herkent, neem dan contact op met je huisarts of LATER-arts. Bij een hartaanval is een snelle diagnose en behandeling belangrijk. Wanneer je regematig op de LATER-poli komt, zijn eventuele hartproblemen misschien al opgemerkt voordat je klachten krijgt.

Ik heb een verhoogde kans op vernauwde kransslagaders. Welke onderzoeken zijn nodig en wanneer?

Als je een verhoogde kans op vernauwde kransslagaders hebt, is het advies (ook als je geen klachten of signalen hebt) om:

• Vanaf je 40ste jaar ten minste elke 5 jaar je bloeddruk, bloedsuiker en cholesterol te laten meten. Je huisarts of LATER-arts vraagt waarschijnlijk of je rookt, wat je gewicht is en hoe veel je beweegt. Dit zijn factoren die de kans op hartproblemen kunnen vergroten.

Wat gebeurt er als ik vernauwde kransslagaders heb?

Als je vernauwde kransslagaders hebt, vertelt je arts hoe je de klachten (als je die hebt) en de kans op een hartaanval kunt verkleinen, zoals met een gezonde leefstijl. Je arts kan medicatie voorschrijven om je bloeddruk of cholesterol te verlagen. Zo nodig verwijst je arts je naar een:

• Cardioloog (arts gespecialiseerd in hart en bloedvaten)

Deze bespreekt de behandelmogelijkheden met je.

Wat kan ik nog meer doen?

Leven met (een verhoogde kans op) vernauwde kransslagaders kan moeilijk zijn. Praten met vrienden en familie kan helpen. Ook contact met mensen in eenzelfde situatie kan fijn zijn, bijvoorbeeld via een patiëntenvereniging zoals VOX, een onderdeel van de Vereniging Kinderkanker Nederland.

Zorg vooral goed voor jezelf. Met een gezonde leefstijl kun je de kans op vernauwde kransslagaders verminderen. Zorg ook voor je mentale gezondheid. Kleine veranderingen kunnen al een positieve invloed hebben op je lichamelijke en mentale welzijn. Lees meer over kiezen voor een gezonde leefstijl en aandacht voor je mentale gezondheid.

Het is belangrijk dat je weet dat je zonder klachten of signalen vernauwde kransslagaders kunt krijgen.

Als je vragen hebt of als je je na het lezen van deze informatie zorgen maakt, neem dan contact op met je huisarts of LATER-arts.

Waar vind ik meer informatie?

Op deze LATER-website staat ook informatie over:

• Gezonde leefstijl
• Dyslipidemie
• Hartproblemen
• Hoge bloeddruk
• Mentale gezondheid
• Overgewicht en obesitas
• Verstoorde suikerstofwisseling en suikerziekte

In de PanCare Plain Language Summaries vind je links naar betrouwbare informatie in het Engels.

Je kunt online informatie over vernauwde kransslagaders zoeken, maar bedenk dat deze soms niet up-to-date of juist is.

Disclaimer

Deze informatie is gebaseerd op de samenvatting van de IGHG* guideline about Coronary artery disease [1].

Hoewel de PanCare PLAIN Information Group ernaar streeft om accurate, volledige en actuele informatie te verstrekken op het moment van publicatie, raden wij u aan om contact op te nemen met uw arts of langdurige zorgspecialist om er zeker van te zijn dat deze samenvatting de meest actuele en relevante informatie voor u bevat.

U mag niet uitsluitend op deze informatie vertrouwen. Het is raadzaam om advies in te winnen bij een gekwalificeerde arts als u vragen heeft over een specifieke medische aandoening, ziekte, diagnose of symptoom.

Er wordt geen garantie of verklaring gegeven, expliciet of impliciet, met betrekking tot de nauwkeurigheid, betrouwbaarheid, volledigheid, relevantie of actualiteit van deze informatie. PanCare heeft de Engelse versie geproduceerd en PanCare is niet verantwoordelijk voor de vertaalde versies van deze samenvatting. De Nederlandse versie is gemaakt door het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie.

Vertrouw bij klachten en signalen niet alleen op deze informatie, maar ga naar je huisarts, LATER-arts of specialist.

*International Guideline Harmonization Group for Late Effects of Childhood Cancer

[1] Van Dalen, E.C. et al. (2021) Coronary artery disease surveillance among childhood, adolescent and young adult cancer survivors: A systematic review and recommendations from the International Late Effects of Childhood Cancer Guideline Harmonization Group. Available at: https://www.ejcancer.com/article/S0959-8049(21)00396-8/fulltext