Vermoeidheid

This page is part of the Dutch version of the PanCare PLAIN summaries about late effects and recommendations for long-term follow-up care for survivors of childhood, adolescent, and young adult cancer. Click here, to visit the English PLAIN summaries.
PLAIN version 2: July 2025

Deze informatie is gebaseerd op de samenvatting gebaseerd op de samenvatting van de PanCareFollowUp guideline about Cancer-related Fatigue [1], die op zijn beurt weer is gebaseerd op de overeenkomstige IGHG*-richtlijn [2].

Vermoeidheid

Iedereen voelt zich af en toe moe. Dit is normaal, zeker als er een duidelijke oorzaak is. Bijvoorbeeld tijdens drukke periodes op school of werk of na lichamlijke inspanning. Vermoeidheid na kanker is anders dan gewone vermoeidheid. Het is erger en wordt niet minder door rust.

Van kinderkanker en de behandeling kun je vermoeid raken, maar vaak komt de energie daarna terug. Soms blijft de vermoeidheid echter maanden tot zelfs jaren bestaan. Wanneer je doorlopend moe bent en niet opknapt door rust te nemen, gaan je dagelijks leven en je emotionele welzijn eronder lijden.

Heb ik een verhoogde kans op vermoeidheid?

Iedereen, ook mensen die nooit kanker hebben gehad, kan chronisch vermoeid raken.

De volgende factoren kunnen de kans op vermoeidheid of de ernst ervan vergroten:

  • Stress
  • Late gevolgen van kinderkanker en/of de behandeling
  • Bestraling
  • Andere lichamelijke klachten, bijvoorbeeld pijn
  • Recidief of een tweede soort kanker
  • Ouder worden

Je kunt in de samenvatting van je behandeling zien of je bestraling hebt gehad. Als je geen samenvatting hebt, kun je contact opnemen met de LATER-poli of het ziekenhuis waar je behandeld bent.

Chronische vermoeidheid hoeft niet altijd door kanker of de behandeling te komen, maar kan ook andere oorzaken hebben. Het is vaak moeilijk om gewone vermoeidheid van vermoeidheid na kanker te onderscheiden.

Wat zijn de klachten en signalen die wijzen op vermoeidheid?

Bepaalde klachten en signalen kunnen wijzen op vermoeidheid. Ook al heb je deze klachten en signalen op dit moment niet, toch is het is belangrijk dat je ze (her)kent voor het geval je ze ooit krijgt.

De volgende klachten en signalen kunnen op wijzen op vermoeidheid:

  • Vermoeidheid zonder aanwijsbare oorzaak
  • Het gevoel geen energie of kracht te hebben
  • Moeite met eenvoudige dingen, zoals je haar kammen of je aankleden
  • Minder motivatie
  • Moeite met concentratie en geheugen
  • Slecht slapen
  • Geen zin in seks
  • Bang, neerslachtig of humeurig zijn
  • Moeite met beslissingen nemen
  • Verminderde eetlust of te veel eten

Meestal zijn deze klachten tijdelijk en verdwijnen ze na voldoende rust. Maar als ze lang aanhouden, neem dan contact op met je huisarts of LATER-arts.

Ik heb een verhoogde kans op vermoeidheid. Welke onderzoeken zijn nodig en wanneer?

Als je denkt dat je last van vermoeidheid na kanker hebt, is het advies contact op te nemen met je huisarts of LATER-arts. Je arts vraagt naar je leefstijl en hoe de vermoeidheid voelt. Ook kan de arts onderzoeken of je iets hebt waardoor je zo moe bent, zoals bloedarmoede, slaapproblemen of een langzaam werkende schildklier.

Wat gebeurt er als ik last van vermoeidheid heb?

Als je last van vermoeidheid hebt, verwijst je huisarts of LATER-arts je zo nodig naar een:

  • Specialist in vermoeidheid
  • Psycholoog
  • Fysiotherapeut

Deze kan je helpen en wijzen op hulpprogamma’s, zoals bewegings- en ontspanningoefeningen, mindfulness en cognitieve gedragstherapie.

Wat kan ik nog meer doen?

Leven met (een verhoogde kans op) vermoeidheid kan moeilijk zijn. Praten met vrienden en familie kan helpen. Ook contact met mensen in eenzelfde situatie kan fijn zijn, bijvoorbeeld via een patiëntenvereniging, zoals VOX, een onderdeel van de Vereniging Kinderkanker Nederland.

Zorg vooral goed voor jezelf. Ook al lost het de vermoeidheid niet op, een gezonde leefstijl blijft belangrijk. Zorg ook voor je mentale gezondheid. Kleine veranderingen kunnen al een positieve invloed hebben op je lichamelijke en mentale welzijn. Lees meer over een gezonde leefstijl en mentale gezondheid.

Het is belangrijk dat je weet dat je na kanker vermoeidheid kunt ontwikkelen en dat je de klachten en signalen herkent. Als je vragen hebt of als je je na het lezen van deze informatie zorgen maakt, neem dan contact op met je huisarts of LATER-arts.

Waar vind ik meer informatie?

Op deze website staat ook informatie over:

In de PanCare Plain Language Summaries vind je links naar betrouwbare informatie in het Engels.

Je kunt online informatie over vermoeidheid zoeken, maar bedenk dat deze soms niet up-to-date of juist is.

Disclaimer

Deze informatie is gebaseerd op de samenvatting gebaseerd op de samenvatting van de PanCareFollowUp guideline about Cancer-related Fatigue [1], die op zijn beurt weer is gebaseerd op de overeenkomstige IGHG*-richtlijn [2].

Hoewel de PanCare PLAIN Information Group ernaar streeft om accurate, volledige en actuele informatie te verstrekken op het moment van publicatie, raden wij u aan om contact op te nemen met uw arts of langdurige zorgspecialist om er zeker van te zijn dat deze samenvatting de meest actuele en relevante informatie voor u bevat.

U mag niet uitsluitend op deze informatie vertrouwen. Het is raadzaam om advies in te winnen bij een gekwalificeerde arts als u vragen heeft over een specifieke medische aandoening, ziekte, diagnose of symptoom.

Er wordt geen garantie of verklaring gegeven, expliciet of impliciet, met betrekking tot de nauwkeurigheid, betrouwbaarheid, volledigheid, relevantie of actualiteit van deze informatie. PanCare heeft de Engelse versie geproduceerd en PanCare is niet verantwoordelijk voor de vertaalde versies van deze samenvatting. De Nederlandse versie is gemaakt door het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie.

Vertrouw bij klachten en signalen niet alleen op deze informatie, maar ga naar je huisarts, LATER-arts of specialist.

*International Guideline Harmonization Group for Late Effects of Childhood Cancer

[1] van Kalsbeek, R. et al. (2021) European PANCAREFOLLOWUP recommendations for surveillance of late effects of childhood, adolescent, and Young Adult Cancer, European journal of cancer. Available at: https://www.ejcancer.com/article/S0959-8049(21)00368-3/fulltext

[2] Christen, S. et al. (2020) Recommendations for the surveillance of cancer-related fatigue in childhood, adolescent, and young adult cancer survivors: a report from the International Late Effects of Childhood Cancer Guideline Harmonization Group. Available at: https://link.springer.com/article/10.1007/s11764-020-00904-9