Urinewegproblemen

This page is part of the Dutch version of the PanCare PLAIN summaries about late effects and recommendations for long-term follow-up care for survivors of childhood, adolescent, and young adult cancer. Click here, to visit the English PLAIN summaries.
PLAIN version 2: July 2025

Deze informatie is gebaseerd op de samenvatting gebaseerd op de samenvatting van de PanCareFollowUp guideline about Lower urinary tract problems [1].

Urinewegproblemen

De urinewegen zitten in de onderbuik en bestaan uit de blaas en de plasbuis. Een sluitspier zorgt ervoor dat de urine niet zomaar uit de blaas loopt. Urine wordt aangemaakt in de nieren en opgeslagen in de blaas. Als de blaas vol is, geven de hersenen een signaal en voel je dat je moet plassen. De sluitspier onstpant zich en de urine loopt via de plasbuis weg.

Soms ontstaan er urinewegproblemen, zoals:

  • Blaasbloeding
  • Littekenweefsel in de blaas
  • Moeilijk plassen omdat de sluitspier niet goed ontspant
  • Terugstromen van urine naar de nieren
  • Zenuwbeschadiging waardoor urine uit de blaas lekt
  • Verstopte urineleider tussen nieren en blaas

Je kunt een aantal dingen doen om de kans op urinewegproblemen te voorkomen, zoals voldoende drinken.

Heb ik een verhoogde kans op urinewegproblemen?

Iedereen, ook mensen die geen kanker hebben gehad, kan urinewegproblemen krijgen, maar sommige kankerbehandelingen kunnen de kans vergroten.

De volgende behandelingen kunnen de kans op urinewegproblemen vergroten:

  • Elke dosis cyclofosfamide en ifosfamide
  • Radiotherapie op de blaas of op een gebied waar de blaas ligt
  • Operatie waarbij de blaas is verwijderd
  • Operatie waarbij de baarmoeder is verwijderd
  • Operatie aan het bekken
  • Operatie aan de ruggengraat

Je kunt in de samenvatting van je behandeling zien of je een of meer van deze behandelingen hebt gehad. Als je geen samenvatting hebt, kun je contact opnemen met de LATER-poli of het ziekenhuis waar je behandeld bent.

Urinewegproblemen hoeven niet altijd door de behandeling te komen. Er kunnen ook andere oorzaken zijn.

Wat zijn klachten en signalen van urinewegproblemen?

Bepaalde klachten en signalen kunnen wijzen op urinewegproblemen. Ook al heb je deze klachten en signalen op dit moment niet, toch is het belangrijk dat je ze (her)kent voor het geval je ze ooit krijgt.

De volgende klachten en signalen kunnen wijzen op urinewegproblemen:

  • Moeite met plassen
  • Pijn of een branderig gevoel bij het plassen
  • Urineverlies
  • Vaker plassen dan normaal
  • Bloed in de urine

Als je een van deze klachten of signalen herkent, neem dan contact op met je huisarts of LATER-arts. Meestal is er een andere oorzaak, zoals een urineweginfectie.

Ik heb een verhoogde kans op urinewegproblemen. Welke onderzoeken zijn nodig en wanneer?

Als je een verhoogde kans hebt op urinewegproblemen, is het advies:

  • Ten minste om de 5 jaar een afspraak met je huisarts of LATER-arts te maken voor controle.
  • Als je blaas verwijderd is of vergroot is met een stuk darm, onder controle te blijven van je nefroloog (nierspecialist) of uroloog (urinewegspecialist).

Als er aanwijzingen dat je urinewegproblemen hebt, wordt je urine onderzocht.

Wat gebeurt er als ik urinewegproblemen heb?

Als je urinewegproblemen hebt, verwijst je huisarts of LATER-arts je zo nodig naar een:

  • Uroloog (arts gespecialiseerd in de urinewegen)

Deze bespreekt de verschillende behandelmogelijkheden met je.

Wat kan ik nog meer doen?

Leven met (een verhoogde kans op) urinewegproblemen kan moeilijk zijn. Praten met vrienden en familie kan helpen. Ook contact met mensen in eenzelfde situatie kan fijn zijn, bijvoorbeeld via een patiëntenvereniging, zoals VOX, een onderdeel van de Vereniging Kinderkanker Nederland.

Zorg vooral goed voor jezelf. Je kunt de kans op urinewegproblemen verkleinen met een gezonde leefstijl. Het is vooral belangrijk om voldoende te drinken. Dit betekent meer drinken bij warm weer en bij lichamelijk activiteiten. Zorg ook voor je mentale gezondheid. Kleine veranderingen kunnen al een positieve invloed hebben op je lichamelijke en mentale welzijn. Lees meer over kiezen voor een gezonde leefstijl en aandacht voor je mentale gezondheid.

Het is belangrijk dat je weet dat je een verhoogde kans op urinewegproblemen hebt en dat je de klachten en signalen herkent. Als je vragen hebt of als je je na het lezen van deze informatie zorgen maakt, neem dan contact op met je huisarts of LATER-arts.

Waar vind ik meer informatie?

Op deze website staat ook informatie over:

In de PanCare Plain Language Summaries vind je links naar betrouwbare informatie in het Engels.

Je kunt online informatie over urinewegproblemen zoeken, maar bedenk dat deze niet altijd up-to-date en juist is.

Disclaimer

Deze informatie is gebaseerd op de samenvatting gebaseerd op de samenvatting van de PanCareFollowUp guideline about Lower urinary tract problems [1].

Hoewel de PanCare PLAIN Information Group ernaar streeft om accurate, volledige en actuele informatie te verstrekken op het moment van publicatie, raden wij u aan om contact op te nemen met uw arts of langdurige zorgspecialist om er zeker van te zijn dat deze samenvatting de meest actuele en relevante informatie voor u bevat.

U mag niet uitsluitend op deze informatie vertrouwen. Het is raadzaam om advies in te winnen bij een gekwalificeerde arts als u vragen heeft over een specifieke medische aandoening, ziekte, diagnose of symptoom.

Er wordt geen garantie of verklaring gegeven, expliciet of impliciet, met betrekking tot de nauwkeurigheid, betrouwbaarheid, volledigheid, relevantie of actualiteit van deze informatie. PanCare heeft de Engelse versie geproduceerd en PanCare is niet verantwoordelijk voor de vertaalde versies van deze samenvatting. De Nederlandse versie is gemaakt door het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie.

Vertrouw bij klachten en signalen niet alleen op deze informatie, maar ga naar je huisarts, LATER-arts of specialist.

[1] van Kalsbeek, R. et al. (2021) European PANCAREFOLLOWUP recommendations for surveillance of late effects of childhood, adolescent, and Young Adult Cancer, European journal of cancer. Available at: https://www.ejcancer.com/article/S0959-8049(21)00368-3/fulltext