Tweede vorm van kanker: huidkanker

De huid beschermt je tegen slechte bacteriën, virussen en giftige stoffen en maakt dat je kunt voelen, bijvoorbeeld warm en koud. De huid bestaat uit huidcellen, zoals basale cellen, melanocyten en plaveiselcellen.

Soms beginnen huidcellen zich ongecontroleerd te delen en vormen ze een tumor. Dit noemen we huidkanker.

Vormen van huidkanker zijn:

Basaalcelcarcinoom
Plaveiselcelcarcinoom
Melanoom

Je kunt een aantal dingen doen om de kans op huidkanker te verkleinen, zoals niet (te veel en te lang) in de zon zijn, zeker niet midden op de dag, beschermende kleding dragen en een zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor (>30) gebruiken.

Heb ik een verhoogde kans op huidkanker?

Iedereen, ook mensen die geen kanker hebben gehad, kan huidkanker krijgen. Maar sommige kankerbehandelingen kunnen de kans vergroten.

De volgende behandelingen kunnen de kans op huidkanker vergroten:

Radiotherapie: in het bestraalde deel is de kans op huidkanker verhoogd
Allogene stamceltransplantatie (van een donor) met transplantatieziekte (graft-versus-host-ziekte) in de huid

Je kunt in de samenvatting van je behandeling zien of je een van deze behandelingen hebt gehad. Als je geen samenvatting hebt, kun je contact opnemen met de LATER-poli of het ziekenhuis waar je behandeld bent.

Huidkanker hoeft niet altijd door de behandeling te komen. Er kunnen ook andere oorzaken zijn, zoals (te veel) blootstelling aan de zon. Ook een lichte huid en ouder worden spelen een rol. De kans op huidkanker kan ook verhoogd zijn als er in de familie vrij vaak kanker op jonge leeftijd voorkomt.

Wat zijn de klachten en signalen van huidkanker?

Bepaalde klachten en signalen kunnen wijzen op huidkanker. Ook al heb je deze klachten en signalen op dit moment niet, toch is het belangrijk dat je ze (her)kent voor het geval je ze ooit krijgt.

De volgende klachten en signalen kunnen wijzen op basaalcelcarcinoom:

Een doorschijnend, glanzend bultje
Een zweertje dat niet geneest of dat steeds terugkomt
Een rood, schilferig plekje dat lijkt op eczeem
Een plekje met bruine of zwarte vlekken

De volgende klachten en signalen kunnen wijzen op plaveiselcelcarcinoom:

Een bleekroze, ruw bultje dat vast aanvoelt, langzaam groter wordt en af en toe pijn doet
Een wondje dat langzaam groter wordt

De volgende klachten en signalen kunnen wijzen op melanoom:

Een nieuwe, opvallende lichtbruine, donkerbruine, zwarte of rode vlek
Een al langer bestaande moedervlek die verandert (groeit, verschillende kleuren krijgt, erg donker wordt, dikker wordt of van vorm verandert)
Een moedervlek die pijn doet of bloedt
Een moedervlek die er anders uitziet dan de andere moedervlekken

Als de diagnose vroeg wordt gesteld, kan huidkanker goed behandeld worden. Dat geldt ook voor melanomen.

Een melanoom kun je onderscheiden van een gewone moedervlek aan de hand van de volgende kenmerken:

De vlek is asymmetrisch: de twee helften zijn niet elkaars spiegelbeeld
De vlek heeft een grillige of vage rand
De vlek heeft twee of meer kleuren
De vlek heeft een diameter die groter is dan 5 mm
De vlek verandert (groeit, verandert van vorm, gaat jeuken of bloeden)

Vaak hebben deze klachten en signalen een andere oorzaak. Een snelle diagnose en behandeling van huidkanker zijn echter erg belangrijk. Als je een van deze klachten of signalen herkent, neem dan meteen contact op met je huisarts.

Ik heb een verhoogde kans op huidkanker. Welke onderzoeken zijn nodig en wanneer?

Bij een verhoogde kans op huidkanker is het advies om:

Zelf elke 6 maanden je huid te controleren op nieuwe vlekken of veranderende moedervlekken. Als je vermoedt dat je huidkanker hebt of als je twijfelt, aat dan de bult, vlek of moedervlek aan je huisarts of LATER-arts zien.
Ten minste om de 2 jaar bij je bezoek aan de LATER-poli vertellen of er (meer) huidkanker in je familie voorkomt.
Ten minste om de 2 jaar je huid te laten onderzoeken.

Wat gebeurt er als ik (misschien) huidkanker heb?

Als je misschien huidkanker hebt, verwijst je huisarts of LATER-arts je naar een:

Dermatoloog (arts gespecialiseerd in de huid)

De dermatoloog doet verder onderzoek en bespreekt zo nodig de behandelmogelijkheden met je.

Wat kan ik nog meer doen?

Leven met een (verhoogde kans op) huidkanker kan moeilijk zijn. Praten met vrienden en familie kan helpen. Ook contact met mensen in eenzelfde situatie kan fijn zijn, bijvoorbeeld via een patiëntenvereniging, zoals VOX, een onderdeel van de Vereniging Kinderkanker Nederland.

Zorg vooral goed voor jezelf. Je kunt de kans op huidkanker verkleinen met een gezonde leefstijl. Blijf niet te lang in de zon, zeker niet midden op de dag. Draag beschermende kleding en gebruik een zonnebrand met een hoge beschermingsfactot (>30). Zorg ook voor je mentale gezondheid. Kleine veranderingen kunnen al een positieve invloed hebben op je lichamelijke en mentale welzijn. Lees meer over kiezen voor een gezonde leefstijl en aandacht voor je mentale gezondheid.

Het is belangrijk dat je weet dat je een verhoogde kans op huidkanker hebt en dat je de klachten en signalen herkent. Als je vragen hebt of als je je na het lezen van deze informatie zorgen maakt, neem dan contact op met je huisarts of LATER-arts.

Waar vind ik meer informatie?

Op deze website staat ook informatie over:

In de PanCare Plain Language Summaries vind je links naar betrouwbare informatie in het Engels.

Je kunt online informatie over huidkanker zoeken, maar bedenk dat deze niet altijd up-to-date en juist is.

Disclaimer

Deze informatie is gebaseerd op de samenvatting gebaseerd op de samenvatting van de PanCareFollowUp guideline about Subsequent neoplasms [1].

Hoewel de PanCare PLAIN Information Group ernaar streeft om accurate, volledige en actuele informatie te verstrekken op het moment van publicatie, raden wij u aan om contact op te nemen met uw arts of langdurige zorgspecialist om er zeker van te zijn dat deze samenvatting de meest actuele en relevante informatie voor u bevat.

U mag niet uitsluitend op deze informatie vertrouwen. Het is raadzaam om advies in te winnen bij een gekwalificeerde arts als u vragen heeft over een specifieke medische aandoening, ziekte, diagnose of symptoom.

Er wordt geen garantie of verklaring gegeven, expliciet of impliciet, met betrekking tot de nauwkeurigheid, betrouwbaarheid, volledigheid, relevantie of actualiteit van deze informatie. PanCare heeft de Engelse versie geproduceerd en PanCare is niet verantwoordelijk voor de vertaalde versies van deze samenvatting. De Nederlandse versie is gemaakt door het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie.

Vertrouw bij klachten en signalen niet alleen op deze informatie, maar ga naar je huisarts, LATER-arts of specialist.

[1] van Kalsbeek, R. et al. (2021) European PANCAREFOLLOWUP recommendations for surveillance of late effects of childhood, adolescent, and Young Adult Cancer, European journal of cancer. Available at: https://www.ejcancer.com/article/S0959-8049(21)00368-3/fulltext.