Tweede vorm van kanker: hersentumor

De hersenen vormen samen met het ruggenmerg het centrale zenuwstelsel. Het centrale zenwuwstelsel controleert bijna alle processen in lichaam. Bijvoorbeeld voelen, zien, horen, ruiken en proeven, maar ook bewegen en denken.

Soms gedragen hersencellen zich abnormaal worden en vormen ze een tumor. Dit noemen we een hersentumor. Dit kan een goedaardige of een kwaadaardige tumor (kanker) zijn. Ook een goedaardige tumor kan problemen geven.

Het meest voorkomend zijn:

Meningeoom: de tumor onstaat in het hersenvlies. Meningeomen zijn meestal goedaardig.
Glioom: de tumor onstaat uit steuncellen (gliacellen). Een glioom is bijna altijd kwaadaardig.

De kans om na kinderkanker een hersentumor te krijgen is erg klein.

Heb ik een een verhoogde kans op een hersentumor?

Iedereen, ook mensen die geen kanker hebben gehad, kan een hersentumor krijgen. Maar sommige kankerbehandelingen kunnen de kans vergroten.

De volgende behandelingen kunnen de kans op een hersentumor vergroten:

Radiotherapie op het hoofd, de hersenen of het ruggenmerg of op een gebied waarin het hoofd, de hersenen of het ruggenmerg liggen

Je kunt in de samenvatting van je behandeling zien of je een of meer van deze behandelingen hebt gehad. Als je geen samenvatting hebt, kun je contact opnemen met de LATER-poli of het ziekenhuis waar je behandeld bent.

Een hersentumor hoeft niet altijd door de behandeling te komen. Er kunnen ook andere oorzaken zijn.

Wat zijn de klachten en signalen van een hersentumor?

Bepaalde klachten en signalen kunnen wijzen op een hersentumor. Ook al heb je deze klachten en signalen op dit moment niet, toch is het belangrijk dat je ze (her)kent voor het geval je ze ooit krijgt.

De volgende klachten en signalen kunnen wijzen op een hersentumor:

Aanhoudende hoofdpijn
Overgeven zonder misselijkheid, vooral ’s morgens
Epileptische aanval (insult)
Verlamming aan één kant
Moeite met praten en/of zien
Moeite met lopen en/of evenwicht

De volgende klachten en signalen kunnen wijzen op een ruggenmergtumor:

Rugpijn die uitstraalt naar andere delen van het lichaam
Krachtsverlies in armen en benen
Rugpijn die ‘s nachts erger wordt
Niet kunnen plassen of verstopping (obstipatie)
Verlies van urine of ontlasting (incontinentie)

Vaak hebben deze klachten hebben vaak een andere oorzaak. Een snelle diagnose en behandeling van een hersentumor zijn echter erg belangrijk. Als je een van deze klachten of signalen herkent, neem dan meteen contact op met je huisarts.

Ik heb een een verhoogde kans op een hersentumor. Welke onderzoeken zijn nodig wanneer?

Bij een verhoogde kans op een hersentumor is het advies om ten minste om de 5 jaar naar de LATER-poli te gaan. Je LATER-arts:

vraagt naar eventuele klachten of singnalen van een hersentumor.
doet neurologisch onderzoek
bespreekt met je of regelmatige MRI-scans nodig zijn.

Wat gebeurt er als ik (misschien) een hersentumor heb

Als je (misschien) een hersentumor hebt, verwijs je huisarts of LATER-arts je naar een oncologieteam. Dit team bestaat onder andere uit een:

Neuroloog (arts gespecialiseerd in hersenen en ruggenmerg)
Neuro-oncoloog (arts gespecialiseerd in kanker in de hersenen en het ruggenmerg)
Neurochirurg (chirurg gespecialiseerd in operaties van de hersenen en het ruggenmerg)
Radiotherapeut

Het oncologieteam doet verder onderzoek en bespreekt zo nodig de behandelmogelijkheden met je.

Wat kan ik nog meer doen?

Leven met een (verhoogde kans op) een hersentumor kan moeilijk zijn. Praten met vrienden en familie kan helpen. Ook contact met mensen in eenzelfde situatie kan fijn zijn, bijvoorbeeld via een patiëntenvereniging zoals VOX, een onderdeel van de Vereniging Kinderkanker Nederland.

Zorg vooral goed voor jezelf. Hoewel het niet zeker is of het de kans op een hersentumor verkleint, is een gezonde leefstijl belangrijk. Zorg ook voor je mentale gezondheid. Kleine veranderingen kunnen al een positieve invloed hebben op je lichamelijke en mentale welzijn. Lees meer over kiezen voor een gezonde leefstijl en aandacht voor je mentale gezondheid.

Het is belangrijk dat je weet dat je een verhoogde kans op een hersentumor hebt en dat je de klachten en signalen herkent. Als je vragen hebt of als je je na het lezen van deze informatie zorgen maakt, neem dan contact op met je huisarts of LATER-arts.

Waar vind ik meer informatie?

Op deze website staat ook informatie over:

In de PanCare Plain Language Summaries vind je links naar betrouwbare informatie in het Engels.

Je kunt online informatie over hersentumoren zoeken, maar bedenk dat deze niet altijd up-to-date en juist is.

Disclaimer

Deze informatie is gebaseerd op de samenvatting gebaseerd op de samenvatting van de PanCareFollowUp guideline about Subsequent CNS tumours [1], die op zijn beurt weer is gebaseerd op de overeenkomstige IGHG*-richtlijn [2].

Hoewel de PanCare PLAIN Information Group ernaar streeft om accurate, volledige en actuele informatie te verstrekken op het moment van publicatie, raden wij u aan om contact op te nemen met uw arts of langdurige zorgspecialist om er zeker van te zijn dat deze samenvatting de meest actuele en relevante informatie voor u bevat.

U mag niet uitsluitend op deze informatie vertrouwen. Het is raadzaam om advies in te winnen bij een gekwalificeerde arts als u vragen heeft over een specifieke medische aandoening, ziekte, diagnose of symptoom.

Er wordt geen garantie of verklaring gegeven, expliciet of impliciet, met betrekking tot de nauwkeurigheid, betrouwbaarheid, volledigheid, relevantie of actualiteit van deze informatie. PanCare heeft de Engelse versie geproduceerd en PanCare is niet verantwoordelijk voor de vertaalde versies van deze samenvatting. De Nederlandse versie is gemaakt door het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie.

Vertrouw bij klachten en signalen niet alleen op deze informatie, maar ga naar je huisarts, LATER-arts of specialist.

*International Guideline Harmonization Group for Late Effects of Childhood Cancer

[1] van Kalsbeek, R. et al. (2021) European PANCAREFOLLOWUP recommendations for surveillance of late effects of childhood, adolescent, and Young Adult Cancer, European journal of cancer. Available at: https://www.ejcancer.com/article/S0959-8049(21)00368-3/fulltext

[2] Bowers, D.C. et al. (2021) Surveillance for subsequent neoplasms of the CNS for childhood, adolescent, and young adult cancer survivors: a systematic review and recommendations from the International Late Effects of Childhood Cancer Guideline Harmonization Group. Available at: https://www.thelancet.com/journals/lanonc/article/PIIS1470-2045(20)30688-4/fulltext