Tweede vorm van kanker: bloedkanker

Het beenmerg in het binnenste van de botten maakt stamcellen aan die uitgroeien tot bloedcellen: rode bloedcellen voor het transporteren van zuurstof, witte bloedcellen voor de afweer tegen infecties en bloedplaatjes om bloed te laten stollen.

Soms beginnen onrijpe witte bloedcellen in het beenmerg zich ongecontroleerd te delen. Er is dan geen ruimte meer voor de ontwikkeling van gezonde bloedcellen. Dit noemen we bloedkanker.

Het meest voorkomend zijn:

Myelosyplastisch syndroom (MDS)
Acute myeloïde leukemie (AML)

De kans om na kinderkanker bloedkanker te krijgen is erg klein.

Heb ik een verhoogde kans op bloedkanker?

Iedereen, ook mensen die geen kanker hebben gehad, kan bloedkanker krijgen. Maar sommige kankerbehandelingen kunnen de kans vergroten.

De volgende behandelingen kunnen de kans op bloedkanker vergroten:

Alkylerende chemotherapie, zoals cyclofosfamide en procarbazine.
Chemotherapie met anthracyclines, zoals doxorubicine, daunorubicine en mitoxantrone.
Chemotherapie met etoposide en teniposide
Autologe stamceltransplantatie (eigen stamcellen)

Je kunt in de samenvatting van je behandeling zien of je een of meer van deze behandelingen hebt gehad. Als je geen samenvatting hebt, kun je contact opnemen met de LATER-poli of het ziekenhuis waar je behandeld bent.

Bloedkanker hoeft niet altijd door de behandeling te komen. Er kunnen ook andere oorzaken zijn.

Wat zijn de klachten en signalen van bloedkanker?

Bepaalde klachten en signalen kunnen wijzen op AML of MDS. Ook al heb je deze klachten en signalen op dit moment niet, toch is het belangrijk dat je ze (her)kent voor het geval je ze ooit krijgt.

De volgende klachten en signalen kunnen wijzen op bloedkanker:

Blauwe plekken en snel bloeden
Bleek zien
Rode of paarse vlekken op de huid
Dikke klieren in de nek, oksel en/of lies
Koorts
(Overmatig zweten)

Vaak hebben deze klachten een andere oorzaak.

Een snelle diagnose en behandeling van bloedkanker zijn erg belangrijk. Als je een van deze klachten of signalen herkent, neem dan meteen contact op met je huisarts.

Ik heb een verhoogde kans op bloedkanker. Welke onderzoeken zijn nodig en wanneer?

Bij een verhoogde kans op bloedkanker zijn regelmatige controles niet nodig. Ga bij klachten of signalen meteen meteen naar je huisarts. Deze doet waarschijnlijk:

Lichamelijk onderzoek
Bloedonderzoek

Wat gebeurt er als ik (misschien) bloedkanker heb?

Als je (misschien) bloedkanker hebt, verwijst je huisarts of LATER-arts je naar een:

Hematoloog (arts gespecialiseerd in bloed)

De hematoloog doet verder onderzoek en bespreekt zo nodig de behandelmogelijkheden met je.

Wat kan ik nog meer doen?

Leven met een (verhoogde kans op) bloedkanker kan moeilijk zijn. Praten met vrienden en familie kan helpen. Ook contact met mensen in eenzelfde situatie kan fijn zijn, bijvoorbeeld via een patiëntenvereniging, zoals VOX, een onderdeel van de Vereniging Kinderkanker Nederland.

Zorg vooral goed voor jezelf. Hoewel niet zeker is of het de kans op bloedkanker vermindert, is een gezonde leefstijl belangrijk. Zorg ook voor je mentale gezondheid. Kleine veranderingen kunnen al een positieve invloed hebben op je lichamelijke en mentale welzijn. Lees meer over kiezen voor een gezonde leefstijl en aandacht voor je mentale gezondheid.

Het is belangrijk dat je weet dat je een verhoogde kans op bloedkanker hebt en dat je de klachten en signalen herkent. Als je vragen hebt of als je je na het lezen van deze informatie zorgen maakt, neem dan contact op met je huisarts of LATER-arts.

Waar vind ik meer informatie?

Op deze website staat ook informatie over:

In de PanCare Plain Language Summaries vind je links naar betrouwbare informatie in het Engels.

Je kunt online informatie over bloedkanker zoeken, maar bedenk dat deze niet altijd up-to-date en juist is.

Disclaimer

Deze informatie is gebaseerd op de samenvatting gebaseerd op de samenvatting van de PanCareFollowUp guideline about Subsequent neoplasms [1].

Hoewel de PanCare PLAIN Information Group ernaar streeft om accurate, volledige en actuele informatie te verstrekken op het moment van publicatie, raden wij u aan om contact op te nemen met uw arts of langdurige zorgspecialist om er zeker van te zijn dat deze samenvatting de meest actuele en relevante informatie voor u bevat.

U mag niet uitsluitend op deze informatie vertrouwen. Het is raadzaam om advies in te winnen bij een gekwalificeerde arts als u vragen heeft over een specifieke medische aandoening, ziekte, diagnose of symptoom.

Er wordt geen garantie of verklaring gegeven, expliciet of impliciet, met betrekking tot de nauwkeurigheid, betrouwbaarheid, volledigheid, relevantie of actualiteit van deze informatie. PanCare heeft de Engelse versie geproduceerd en PanCare is niet verantwoordelijk voor de vertaalde versies van deze samenvatting. De Nederlandse versie is gemaakt door het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie.

Vertrouw bij klachten en signalen niet alleen op deze informatie, maar ga naar je huisarts, LATER-arts of specialist.

[1] van Kalsbeek, R. et al. (2021) European PANCAREFOLLOWUP recommendations for surveillance of late effects of childhood, adolescent, and Young Adult Cancer, European journal of cancer. Available at: https://www.ejcancer.com/article/S0959-8049(21)00368-3/fulltext