Longproblemen

This page is part of the Dutch version of the PanCare PLAIN summaries about late effects and recommendations for long-term follow-up care for survivors of childhood, adolescent, and young adult cancer. Click here, to visit the English PLAIN summaries.
PLAIN version 2: July 2025

Deze informatie is gebaseerd op de samenvatting gebaseerd op de samenvatting van de PanCareFollowUp guideline about Pulmonary problems [1].

Longproblemen

De longen, die in de borstkas liggen, halen zuurstof uit de lucht die je inademt. De zuurstof gaat via de longblaasjes naar het bloed en komt zo in alle delen van het lichaam. Het bloed geeft afvalstoffen (koolstofdioxide) terug aan de longblaasjes. De koolstofdioxide adem je vervolgens weer uit. Om goed te kunnen ademen zijn goed werkende longblaasjes, voldoende grote longen en ruimte in de borstkas nodig.

Soms ontstaan er longproblemen waardoor je minder makkelijk kunt ademen.

  • Longfibrose: littekenweefsel in de longen
  • Regelmatige infecties, zoals longontsteking
  • Chronische obstructieve longziekte (COPD): de bronchiën zijn doorlopend ontstoken (chronische bronchitis) of de longblaasjes zijn beschadigd (longemfyseem) waardoor ademen moeilijk is.

Je kunt aantal dingen doen om de kans op longproblemen te verkleinen, zoals niet roken.

Heb ik een verhoogde kans op longproblemen?

Iedereen, ook mensen die geen kanker hebben gehad, kan longproblemen krijgen. Maar sommige kankerbehandelingen kunnen de kans vergroten.

De volgende behandelingen kunnen de kans op longproblemen vergroten:

  • Chemotherapie: carmustine (BCNU), lomustine (CCNU), busulfan en bleomycine. Bleomycine kan longfibrose veroorzaken; longfibrose kan door hoge concentratie zuurstof, bijvoorbeeld tijdens een operatie, verergeren.
  • Radiotherapie op de longen of op een gebied waar de longen liggen
  • Allogene stamceltransplantatie (van een donor)
  • Operatie aan de borstkas

Je kunt in de samenvatting van je behandeling zien of je een of meer van deze behandelingen hebt gehad. Als je geen samenvatting hebt, kun je contact opnemen met de LATER-poli of het ziekenhuis waar je behandeld bent.

Longproblemen hoeven niet altijd door de behandeling te komen. Er kunnen andere oorzaken zijn, zoals roken, overgewicht en ouder worden.

Wat zijn de klachten en signalen van longproblemen?

Bepaalde klachten en signalen kunnen wijzen op longproblemen. Ook al heb je deze klachten en signalen op dit moment niet, toch is het belangrijk dat je ze (her)kent voor het geval je ze ooit krijgt.

De volgende klachten en signalen kunnen wijzen op longproblemen:

  • Kortademigheid of moeite met ademhalen
  • Een hoest die niet over gaat
  • Minder makkelijk kunnen bewegen
  • Pijn of hinder bij het in- of uitademen
  • Slijm of bloed ophoesten

Als je een van deze klachten of signalen herkent, neem dan contact op met je huisarts of LATER-arts.

Ik heb een verhoogde kans op longproblemen. Welke onderzoeken zijn nodig en wanneer?

Als je een verhoogde kans op longproblemen hebt, is het advies:

  • Elke 5 jaar een afspraak te maken met je LATER-arts.
  • Je longen en borstkas minstens elke 5 jaar te laten onderzoeken.
  • Bij de eerste LATER-afspraak een longfunctieonderzoek te laten doen om te weten hoe je longen werken. Zo nodig wordt dit onderzoek herhaald.

Wat gebeurt er als ik longproblemen heb?

Als je longproblemen hebt, kan je huisarts of LATER-arts je verwijzen naar een:

  • Longarts
  • Fysiotherapeut

Deze bespreekt de behandelmogelijkheden met je.

Wat kan ik nog meer doen?

Het kan moeilijk zijn te weten dat je (een verhoogde kans op) longproblemen hebt. Praten met vrienden en familie kan helpen. Ook contact met mensen in eenzelfde situatie kan fijn zijn, bijvoorbeeld via een patiëntenvereniging, zoals VOX, een onderdeel van de Vereniging Kinderkanker Nederland.

Zorg vooral goed voor jezelf. Met een gezonde leefstijl kun je de kans op longproblemen verminderen. Het belangrijkste is niet roken (sigaretten, vapes, sigaren, pijpen) en niet ‘meeroken’. Vermijd vervuilde lucht en het werken met schadelijk stoffen. Zorg ook voor je mentale gezondheid. Kleine veranderingen kunnen al een positieve invloed hebben op je lichamelijke en mentale welzijn. Lees meer over kiezen voor een gezonde leefstijl en aandacht voor je mentale gezondheid.

Om de kans op een longontsteking te verkleinen, kun je je huisarts of LATER-arts vragen of het verstandig is om jaarlijks de griepprik te halen en je laten inenten tegen pneumokokken.

Als je behandeld bent met bleomycine, mag je geen verhoogde zuurstofconcentraties krijgen. Vertel daarom vóór een geplande narcose aan de anesthesioloog dat je als kind bleomycine hebt gehad.

Draag een S.O.S.-penning zodat in noodgevallen de Eerste Hulp weet dat je geen verhoogde concentratie zuurstof mag.

Het is belangrijk dat je weet dat je longproblemen kunt krijgen en dat je de klachten en signalen herkent. Als je vragen hebt of als je je na het lezen van deze informatie zorgen maakt, neem dan contact op met je huisarts of LATER-arts.

Waar vind ik meer informatie?

Op deze website staat ook informatie over:

In de PanCare Plain Language Summaries vind je links naar betrouwbare informatie in het Engels.

Je kunt online informatie over longproblemen zoeken, maar bedenk dat deze soms niet up-to-date of juist is.

Disclaimer

Deze informatie is gebaseerd op de samenvatting gebaseerd op de samenvatting van de PanCareFollowUp guideline about Pulmonary problems [1].

Hoewel de PanCare PLAIN Information Group ernaar streeft om accurate, volledige en actuele informatie te verstrekken op het moment van publicatie, raden wij u aan om contact op te nemen met uw arts of langdurige zorgspecialist om er zeker van te zijn dat deze samenvatting de meest actuele en relevante informatie voor u bevat.

U mag niet uitsluitend op deze informatie vertrouwen. Het is raadzaam om advies in te winnen bij een gekwalificeerde arts als u vragen heeft over een specifieke medische aandoening, ziekte, diagnose of symptoom.

Er wordt geen garantie of verklaring gegeven, expliciet of impliciet, met betrekking tot de nauwkeurigheid, betrouwbaarheid, volledigheid, relevantie of actualiteit van deze informatie. PanCare heeft de Engelse versie geproduceerd en PanCare is niet verantwoordelijk voor de vertaalde versies van deze samenvatting. De Nederlandse versie is gemaakt door het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie.

Vertrouw bij klachten en signalen niet alleen op deze informatie, maar ga naar je huisarts, LATER-arts of specialist.

[1] van Kalsbeek, R. et al. (2021) European PANCAREFOLLOWUP recommendations for surveillance of late effects of childhood, adolescent, and Young Adult Cancer, European journal of cancer. Available at: https://www.ejcancer.com/article/S0959-8049(21)00368-3/fulltext