This page is part of the Dutch version of the PanCare PLAIN summaries about late effects and recommendations for long-term follow-up care for survivors of childhood, adolescent, and young adult cancer. Click here, to visit the English PLAIN summaries.
PLAIN version 2: July 2025

Deze informatie is gebaseerd op de samenvatting gebaseerd op de samenvatting van de PanCareFollowUp guideline about Higher risk groups [1].

Late gevolgen van kinderkanker en de behandeling

Kinderkanker wordt behandeld met chemotherapie, radiotherapie (bestraling) en/of chirurgie (operatie). Deze behandelingen kunnen blijvende schade aan organen, weefsels of botten geven. Dit noemen we late gevolgen. Soms zijn late gevolgen meteen duidelijk, bijvoorbeeld na een amputatie. Maar veel late gevolgen treden pas (veel) later op. Naast lichamelijke late gevolgen kunnen er ook psychosociale of cognitieve gevolgen zijn.

Het is belangrijk problemen tijdig te herkennen, of ze nu lichamelijk, psychosociaal of cognitief zijn. Hoe eerder je erbij bent, hoe beter. Vaak is behandeling mogelijk en/of kan verdere schade voorkomen worden. Verdiep je dus in de mogelijke late gevolgen. Ga bij twijfel en klachten of signalen naar je huisarts en geef gehoor aan de uitnodigingen van de LATER-poli.

Op deze LATER-website vind je informatie over de meeste late gevolgen.

Elke pagina is als volgt ingedeeld:

• Het (gezondheids)probleem
• Heb ik een verhoogde kans op dit probleem?
• Wat zijn de klachten en signalen die wijzen op dit probleem?
• Ik heb een verhoogde kans op dit probleem. Welke onderzoeken zijn nodig en wanneer?
• Wat gebeurt er als ik dit probleem heb?
• Wat kan ik nog meer doen?
• Waar vind ik meer informatie?
• Disclaimer met een link naar de internationale richtlijn waarop de informatie gebaseerd is.

Heb ik een verhoogde kans op een of meerdere late gevolgen?

Of je met late gevolgen te maken krijgt, hangt af van:

• de soort kanker die je hebt gehad
• de leeftijd waarop je een bepaalde behandeling kreeg
• of je een operatie hebt gehad en zo ja, welke
• of je bestraald bent en zo ja, met welke dosis en op welk deel van je lichaam
• of je chemotherapie hebt gehad en zo ja, welke en hoe veel
• of je een combinatie hebt gehad van chemotherapie en radiotherapie

Ook zijn er individuele verschillen. Niet iedereen krijgt te maken met late gevolgen. Wat bij de één klachten geeft, kan bij de ander geen enkel probleem geven. Het is goed dit telkens in je achterhoofd te houden wanneer je de informatie leest.

De kans om meerdere late gevolgen te krijgen is verhoogd na:

• een hersentumor
• een allogene stamceltransplantatie (van een donor)
• ernstige problemen tijdens de behandeling met bijvoorbeeld hart, longen of nieren

Je kunt in de samenvatting van je behandeling zien welke vorm van kanker en welke behandeling je hebt gehad. Als je geen samenvatting hebt, kun je contact opnemen met de LATER-poli of het ziekenhuis waar je behandeld bent.

Lichamelijke, psychosociale of cognitieve problemen hoeven niet altijd door de behandeling te komen. Er kunnen ook andere oorzaken zijn.

Wat zijn klachten en signalen van late gevolgen

Late gevolgen kunnen verschillende klachten en signalen geven. Als je lichamelijke, psychosociale of cognitieve problemen hebt, neem dan contact op met je huisarts of LATER-arts.

Ik heb een verhoogde kans op een of meer late gevolgen. Welke onderzoeken zijn nodig en wanneer?

Voor iedereen die als kind kanker gehad heeft, is het advies om:

• ten minste elke 5 jaar een afspraak te maken met de LATER-arts.

Welke onderzoeken nodig zijn, hangt af van de soort kanker en de behandeling die je hebt gehad. Op deze LATER-site kun je via je diagnose of je behandeling vinden welke dat kunnen zijn.

Wanneer er in je familie vaak kanker op jonge leeftijd voorkomt, is het advies een afspraak te maken met een klinisch geneticus (specialist in erfelijkheid).

Wat gebeurt er als ik een of meer late gevolgen heb?

Als je een of meer late gevolgen hebt, verwijst je huisarts of LATER-arts je waarschijnlijk naar een specialist. Deze bespreekt de behandelmogelijkheden met je.

Sommige late gevolgen kunnen voorkómen of verminderd worden met een gezonde leefstijl, voor andere is medische behandeling nodig.

Jij en je LATER-arts bepalen samen hoe de verdere controles zullen zijn.

Wat kan ik nog meer doen?

Leven met een (verhoogde kans op) late gevolgen kan moeilijk zijn. Praten met vrienden en familie kan helpen. Ook contact met mensen in eenzelfde situatie kan fijn zijn, bijvoorbeeld via een patiëntenvereniging, zoals VOX, een onderdeel van de Vereniging Kinderkanker Nederland.

Zorg vooral goed voor jezelf. Met een gezonde leefstijl kun je de kans op problemen soms voorkomen of zelfs verminderen. Zorg ook voor je mentale welzijn. Kleine veranderingen kunnen al een positieve invloed hebben op je lichamelijke en mentale gezondheid. Lees meer over het kiezen voor een gezonde leefstijl en aandacht voor je mentale gezondheid.

Het is belangrijk dat je weet dat je een verhoogde kans op late gevolgen hebt en dat je de klachten en signalen herkent. Als je vragen hebt of als je je na het lezen van deze informatie zorgen maakt, neem dan contact op met je huisarts of LATER-arts.

Waar vind ik meer informatie?

Op deze website staat ook informatie over:

• Gezonde leefstijl
• Mentale gezondheid

In de PanCare Plain Language Summaries vind je links naar betrouwbare informatie in het Engels.

Je kunt online informatie over late gevolgen zoeken, maar bedenk dat deze soms niet up-to-date of juist is.

Disclaimer

Deze informatie is gebaseerd op de samenvatting gebaseerd op de samenvatting van de PanCareFollowUp guideline about Higher risk groups [1].

Hoewel de PanCare PLAIN Information Group ernaar streeft om accurate, volledige en actuele informatie te verstrekken op het moment van publicatie, raden wij u aan om contact op te nemen met uw arts of langdurige zorgspecialist om er zeker van te zijn dat deze samenvatting de meest actuele en relevante informatie voor u bevat.

U mag niet uitsluitend op deze informatie vertrouwen. Het is raadzaam om advies in te winnen bij een gekwalificeerde arts als u vragen heeft over een specifieke medische aandoening, ziekte, diagnose of symptoom.

Er wordt geen garantie of verklaring gegeven, expliciet of impliciet, met betrekking tot de nauwkeurigheid, betrouwbaarheid, volledigheid, relevantie of actualiteit van deze informatie. PanCare heeft de Engelse versie geproduceerd en PanCare is niet verantwoordelijk voor de vertaalde versies van deze samenvatting. De Nederlandse versie is gemaakt door het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie.

Vertrouw bij klachten en signalen niet alleen op deze informatie, maar ga naar je huisarts, LATER-arts of specialist.

[1] van Kalsbeek, R. et al. (2021) European PANCAREFOLLOWUP recommendations for surveillance of late effects of childhood, adolescent, and Young Adult Cancer, European journal of cancer. Available at: https://www.ejcancer.com/article/S0959-8049(21)00368-3/fulltext