Δευτερογενείς νεοπλασίες: ΚΝΣ
This page is part of the Greek version of the PanCare PLAIN summaries.
Έκδοση 2: 09/12/2024
Αυτό το φυλλάδιο είναι συνέχεια του φυλλαδίου «Δευτερογενείς Νεοπλασίες: Γενικά». Παρακαλώ διαβάστε πρώτα εκείνο το φυλλάδιο πριν συνεχίσετε.
Αυτή η περίληψη PLAIN βασίζεται στην οδηγία του PanCareFollowUp για τις “Δευτερογενείς Νεοπλασίες” [1], η οποία βασίζεται στη συναίνεση διαφόρων εθνικών οδηγιών.
- Δευτερογενείς νεοπλασίες: όγκοι του εγκεφάλου ή του νωτιαίου μυελού
- Διατρέχω μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης όγκου του ΚΝΣ;
- Ποια είναι τα συμπτώματα και τα σημεία ενός όγκου του ΚΝΣ;
- Διατρέχω υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης όγκου του ΚΝΣ. Ποιες εξετάσεις πρέπει να κάνω και πότε;
- Τι συμβαίνει εάν (μπορεί να) έχω όγκο του ΚΝΣ;
- Τι άλλο μπορώ να κάνω;
- Πού μπορώ να βρω περισσότερες πληροφορίες;
- Παρακαλώ σημειώστε
Δευτερογενείς νεοπλασίες: όγκοι του εγκεφάλου ή του νωτιαίου μυελού
Ο εγκέφαλος και ο νωτιαίος μυελός αποτελούν μαζί το κεντρικό νευρικό σύστημα (ΚΝΣ). Το ΚΝΣ ελέγχει σχεδόν όλες τις διεργασίες που συμβαίνουν στο σώμα μας. Για παράδειγμα, μας επιτρέπει να αισθανόμαστε, να βλέπουμε, να ακούμε, να μυρίζουμε και να γευόμαστε, αλλά και να κινούμαστε και να σκεφτόμαστε.
Μερικές φορές, ορισμένα από τα κύτταρα του ΚΝΣ μπορεί να γίνουν μη φυσιολογικά και να προκαλέσουν την ανάπτυξη όγκου. Όταν αυτό συμβαίνει στον εγκέφαλο ή τον νωτιαίο μυελό, ονομάζεται όγκος του ΚΝΣ, ο οποίος μπορεί να είναι καλοήθης (μη κακοήθης) ή κακοήθης (καρκίνος). Ακόμη και ένας καλοήθης όγκος μπορεί να προκαλέσει προβλήματα λόγω του μεγέθους ή της θέσης του.
Υπάρχουν διάφοροι κοινοί τύποι δευτερογενών όγκων του ΚΝΣ:
- Μηνιγγίωμα, όταν ένας όγκος αναπτύσσεται από το τοίχωμα του εγκεφάλου ή του νωτιαίου μυελού (μήνιγγες). Τα μηνιγγιώματα είναι συνήθως καλοήθη.
- Γλοίωμα, όταν τα γλοιακά κύτταρα που παρέχουν υποστήριξη στον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό γίνονται κακοήθη.
Πολύ λίγοι άνθρωποι που έχουν νοσήσει από καρκίνο στο παρελθόν αναπτύσσουν όγκους του ΚΝΣ.
Λόγω της θεραπείας του πρώτου καρκίνου, τα αποθεραπευμένα άτομα έχουν μερικές φορές υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης όγκων του ΚΝΣ.
Ο εγκέφαλος και ο νωτιαίος μυελός αποτελούν μαζί το κεντρικό νευρικό σύστημα (ΚΝΣ). Το ΚΝΣ ελέγχει σχεδόν όλες τις διεργασίες που συμβαίνουν στο σώμα μας. Για παράδειγμα, μας επιτρέπει να αισθανόμαστε, να βλέπουμε, να ακούμε, να μυρίζουμε και να γευόμαστε, αλλά και να κινούμαστε και να σκεφτόμαστε.
Μερικές φορές, ορισμένα από τα κύτταρα του ΚΝΣ μπορεί να γίνουν μη φυσιολογικά και να προκαλέσουν την ανάπτυξη όγκου. Όταν αυτό συμβαίνει στον εγκέφαλο ή τον νωτιαίο μυελό, ονομάζεται όγκος του ΚΝΣ, ο οποίος μπορεί να είναι καλοήθης (μη κακοήθης) ή κακοήθης (καρκίνος). Ακόμη και ένας καλοήθης όγκος μπορεί να προκαλέσει προβλήματα λόγω του μεγέθους ή της θέσης του.
Υπάρχουν διάφοροι κοινοί τύποι δευτερογενών όγκων του ΚΝΣ:
- Μηνιγγίωμα, όταν ένας όγκος αναπτύσσεται από το τοίχωμα του εγκεφάλου ή του νωτιαίου μυελού (μήνιγγες). Τα μηνιγγιώματα είναι συνήθως καλοήθη.
- Γλοίωμα, όταν τα γλοιακά κύτταρα που παρέχουν υποστήριξη στον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό γίνονται κακοήθη.
Πολύ λίγοι άνθρωποι που έχουν νοσήσει από καρκίνο στο παρελθόν αναπτύσσουν όγκους του ΚΝΣ.
Λόγω της θεραπείας του πρώτου καρκίνου, τα αποθεραπευμένα άτομα έχουν μερικές φορές υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης όγκων του ΚΝΣ.
Ο εγκέφαλος και ο νωτιαίος μυελός
Δημιουργήθηκε με το BioRender.com
Περάστε πάνω από τα γράμματα/αριθμούς στο σχήμα για περισσότερες πληροφορίες.
Ο εγκέφαλος και ο νωτιαίος μυελός
Δημιουργήθηκε με το BioRender.com
Περάστε πάνω από τα γράμματα/αριθμούς στο σχήμα για περισσότερες πληροφορίες.
Διατρέχω μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης όγκου του ΚΝΣ;
Οποιοδήποτε άτομο, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων που δεν έχουν υποβληθεί ποτέ σε θεραπεία για καρκίνο, μπορεί να αναπτύξει όγκο του ΚΝΣ. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες θεραπείες για τον καρκίνο που μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης όγκου του ΚΝΣ ως δευτερογενούς όγκου αργότερα στη ζωή.
Η ακόλουθη θεραπεία μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης όγκου του ΚΝΣ:
- Ακτινοθεραπεία στο κεφάλι, τον εγκέφαλο ή το νωτιαίο μυελό ή σε περιοχή που περιλαμβάνει το κεφάλι, τον εγκέφαλο ή το νωτιαίο μυελό
Μπορείτε να μάθετε αν έχετε λάβει ακτινοθεραπεία στο κεφάλι, τον εγκέφαλο ή το νωτιαίο μυελό, κοιτάζοντας την περίληψη της θεραπείας σας. Εάν δεν έχετε την περίληψη της θεραπείας σας ή εάν έχετε οποιαδήποτε ερώτηση, επικοινωνήστε με το νοσοκομείο της νοσηλείας σας.
Εάν αναπτύξετε όγκο στο ΚΝΣ, αυτό δεν σημαίνει πάντα ότι οφείλεται στη θεραπεία για τον πρώτο σας καρκίνο. Οι όγκοι του ΚΝΣ μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες.
Ποια είναι τα συμπτώματα και τα σημεία ενός όγκου του ΚΝΣ;
Υπάρχουν συμπτώματα και σημεία που μπορούν να σας υποδείξουν αν έχετε όγκο του ΚΝΣ. Μπορεί να μην έχετε αυτά τα συμπτώματα και τα σημεία αυτή τη στιγμή, αλλά είναι σημαντικό να τα γνωρίζετε σε περίπτωση που εμφανιστούν στο μέλλον.
Τα συμπτώματα και τα σημεία ενός όγκου του ΚΝΣ εξαρτώνται από το μέγεθος και τη θέση του όγκου. Τα συνήθη συμπτώματα και σημεία ενός όγκου του ΚΝΣ είναι τα εξής:
Εγκεφαλικοί όγκοι:
- Πονοκέφαλοι που επανέρχονται ή χειροτερεύουν
- Εμετός χωρίς ναυτία, ειδικά το πρωί
- Επιληπτικές κρίσεις
- Αδυναμία ή παράλυση στη μία πλευρά του σώματος
- Δυσκολία στην ομιλία ή/και στην όραση
- Δυσκολία στο περπάτημα ή/και στην ισορροπία
Όγκοι του νωτιαίου μυελού:
- Πόνος στην πλάτη που ακτινοβολεί σε άλλα μέρη του σώματος
- Αδυναμία στα χέρια και τα πόδια
- Πόνος στην πλάτη που χειροτερεύει τη νύχτα
- Δεν μπορείτε να αποβάλλετε ούρα ή κόπρανα (κατακράτηση και δυσκοιλιότητα) για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
- Διαρροή ούρων ή κοπράνων (ακράτεια)
Αυτά τα συμπτώματα και σημεία συχνά προκαλούνται από κάτι άλλο. Ωστόσο, η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία ενός όγκου του ΚΝΣ είναι πολύ σημαντική. Εάν παρουσιάσετε οποιοδήποτε από αυτά τα συμπτώματα ή σημεία, παρακαλείστε να επικοινωνήσετε σύντομα με τον γενικό σας ιατρό ή τον ειδικό που σας παρακολουθεί.
Διατρέχω υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης όγκου του ΚΝΣ. Ποιες εξετάσεις πρέπει να κάνω και πότε;
Εάν διατρέχετε υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης όγκου του ΚΝΣ, συνιστάται να επισκέπτεστε έναν ειδικό τουλάχιστον κάθε 5 χρόνια.
Όταν επισκέπτεστε τον ειδικό, εκείνος μπορεί να:
Ρωτήσει για το νευρολογικό σας ιστορικό και για το αν εμφανίζετε συμπτώματα και σημεία όγκου του ΚΝΣ.
- Κάνει μια νευρολογική εξέταση. Η νευρολογική εξέταση περιλαμβάνει μικρές δοκιμασίες, όπως ο έλεγχος των αντανακλαστικών σας και η παρακολούθηση ενός στυλό με τα μάτια σας.
Εσείς και ο ειδικός θα συζητήσετε και θα αποφασίσετε από κοινού αν θα κάνετε μαγνητική τομογραφία του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού σας σε τακτική βάση (αυτό ονομάζεται κοινή λήψη αποφάσεων). Η διενέργεια μαγνητικής τομογραφίας έχει τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά της, για παράδειγμα:
Μαγνητική τομογραφία για τον έλεγχο όγκου του ΚΝΣ
| Πλεονεκτήματα | Μειονεκτήματα |
|
|
Τι συμβαίνει εάν (μπορεί να) έχω όγκο του ΚΝΣ;
Εάν (μπορεί να) έχετε όγκο του ΚΝΣ, ο γενικός ιατρός ή ο ειδικός που σας παρακολουθεί θα σας παραπέμψει σε μια ογκολογική ομάδα. Αυτή η ομάδα μπορεί να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τους εξής:
- Νευροχειρουργός (χειρουργός που ειδικεύεται στον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό)
- Νευρολόγος (ιατρός που ειδικεύεται στον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό)
- Νευροογκολόγος (ιατρός που ειδικεύεται στον καρκίνο του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού)
- Ακτινοθεραπευτής ογκολόγος (ιατρός που ειδικεύεται στη θεραπεία του καρκίνου με ακτινοθεραπεία)
Ο ειδικός μπορεί να συζητήσει μαζί σας διάφορες θεραπευτικές επιλογές.
Τι άλλο μπορώ να κάνω;
Το να γνωρίζετε ότι μπορεί να διατρέχετε αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης δευτερογενούς καρκίνου μπορεί να είναι δύσκολο. Η συζήτηση με φίλους και συγγενείς μπορεί να είναι βοηθητική, καθώς και η ειδική συμβουλευτική ή/και η επαφή με ομάδες υποστήριξης, όπως οργανώσεις ασθενών. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη φροντίδα της ψυχικής σας υγείας, διαβάστε: Προβλήματα ψυχικής υγείας.
Αν και δεν είμαστε σίγουροι για την επίδρασή του στον κίνδυνο εμφάνισης όγκου του ΚΝΣ, εξακολουθεί να είναι σημαντικό να ζείτε έναν υγιεινό τρόπο ζωής. Η φροντίδα της ψυχικής σας υγείας μπορεί να είναι ευεργετική· ακόμη και μικρές αλλαγές στον τρόπο ζωής σας μπορούν να έχουν θετικό αντίκτυπο τόσο στη σωματική όσο και στην ψυχική σας υγεία. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την υιοθέτηση ενός πιο υγιεινού τρόπου ζωής, παρακαλώ διαβάστε: Προαγωγή της υγείας.
Είναι σημαντικό να γνωρίζετε την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου στο ΚΝΣ και να γνωρίζετε τα συμπτώματα και τα σημεία. Εάν έχετε περαιτέρω ερωτήσεις ή εάν οι πληροφορίες στο παρόν φυλλάδιο σας αφορούν, παρακαλείστε να επικοινωνήσετε με τον γενικό ιατρό ή τον ειδικό που σας παρακολουθεί.
Που μπορώ να βρω περισσότερες πληροφορίες;
Μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τους όγκους του ΚΝΣ στο διαδίκτυο. Ωστόσο, είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι οι πληροφορίες αυτές δεν είναι πάντα ενημερωμένες ή ακριβείς.
Σε αυτόν τον ιστότοπο μπορείτε επίσης να βρείτε περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το θέμα αυτό:
Παρακαλώ σημειώστε
Αυτή η περίληψη PLAIN βασίζεται στην οδηγία του PanCareFollowUp για τις “Δευτερογενείς Νεοπλασίες” [1], η οποία βασίζεται στη συναίνεση διαφόρων εθνικών οδηγιών.
Παρόλο που η ομάδα πληροφοριών PanCare PLAIN προσπαθεί να παρέχει ακριβείς και πλήρεις πληροφορίες που είναι ενημερωμένες κατά την ημερομηνία δημοσίευσης, μπορείτε να ελέγξετε με τον γενικό ιατρό σας ή τον ειδικό που σας παρακολουθεί αν η παρούσα περίληψη αντικατοπτρίζει τις πιο πρόσφατες διαθέσιμες πληροφορίες και αν είναι σχετικές για εσάς.
Μην βασίζεστε αποκλειστικά σε αυτές τις πληροφορίες. Το ιδανικό είναι να ζητήσετε τη συμβουλή ενός ειδικευμένου ιατρού εάν έχετε ερωτήσεις σχετικά με μια συγκεκριμένη ιατρική κατάσταση, ασθένεια, διάγνωση ή σύμπτωμα.
Καμία εγγύηση ή δήλωση, ρητή ή σιωπηρή, δεν παρέχεται σχετικά με την ακρίβεια, την αξιοπιστία, την πληρότητα, τη συνάφεια ή την επικαιρότητα των πληροφοριών αυτών. Η PanCare παρήγαγε την αγγλική έκδοση και η PanCare δεν ευθύνεται για τις μεταφρασμένες εκδόσεις της παρούσας περίληψης. Η Ελληνική έκδοση των περιλήψεων PLAIN δημιουργήθηκε από το Κύτταρο.
[1] van Kalsbeek, R. κ.ά. (2021) European PANCAREFOLLOWUP recommendations for surveillance of late effects of childhood, adolescent, and Young Adult Cancer, European journal of cancer. Διαθέσιμο στο: https://www.ejcancer.com/article/S0959-8049(21)00368-3/fulltext.
[2] Bowers, D.C. et al. (2021) Surveillance for subsequent neoplasms of the CNS for childhood, adolescent, and young adult cancer survivors: a systematic review and recommendations from the International Late Effects of Childhood Cancer Guideline Harmonization Group. Διαθέσιμο στη διεύθυνση: https://www.thelancet.com/journals/lanonc/article/PIIS1470-2045(20)30688-4/fulltext

